Tags

, ,


Được sự đồng ý của bạn La Ngọc Sơn, Hội đăng lại bài viết cảm nhận của bạn ấy về tác phẩm Chiến binh cầu vồng – Andrea Hirata , Dạ Thảo dịch, Nhã Nam phát hành.


“Điều tôi biết chắc t những năm tháng học tại ngôi trường nghèo khó ấy là một cuộc sống làm lụng vất vả cũng giống như lấy trái t trong một cái giỏ mà hai mắt đều bị bịt. Dù cuối cùng ta lấy được trái gì thì ít nhất ta cũng đã có trái. Trong khi đó, cuộc sống mà không phải làm lụng vất vả thì cũng giống như tìm một con mèo đen trong căn phòng tối om với hai mắt nhắm tịt, mà con mèo thì không có  đấy.”

 

Mỗi ngày đến trường là một ngày vui

Có lẽ chỉ những nơi mà các cô bé cậu bé oằn mình dưới gánh nặng nghèo khổ, dốt nát thì ước mơ được đến trường mới thật sự cháy bỏng. Ngôi trường Muhammadiyah xiêu vẹo, nghiêng ngả đến nỗi tưởng như một cơn gió thổi ngang qua cũng sẽ đổ lại là nơi gieo mầm và nuôi dưỡng niềm vui ấy.

“Chiến Binh Cầu Vồng” là những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên đảo Belitong, một hòn đảo nhỏ xinh đẹp nằm ở phía Tây Indonesia. Những đứa trẻ ấy sinh ra với cái nghèo, với sự lam lũ của người bản địa nếu không phải cu li cho công ty khai thác thiếc thì cũng là ngư dân bữa được bữa mất trông chờ cả vào biển.

Một ngôi trường tơi tả. Một cô giáo mười lăm tuổi mới tốt nghiệp trường nghề và vị hiệu trưởng lam lũ luôn chật vật, tất tả. Mười đứa học sinh lôi thôi nhếch nhác. Những giờ học mà lỡ trời có mưa thì cô giáo che tàu lá chuối trên đầu đứng giảng. Cậu học sinh thấp bé lọc cọc đạp chiếc xe cà tàng 80 km ngang qua khu đầm lầy đầy cá sấu, đi về mỗi ngày để tới trường… Có như vậy mới thấy khát khao được học, khát khao được hiểu biết, khát khao có thể thoát khỏi sự ngu dốt, nghèo đói đã cháy lên nồng nhiệt biết chừng nào.

Và từ Muhammadiyah, trí tuệ, tình yêu toả sáng, tựa như ánh đèn màu xanh lộng lẫy nơi những mỏ thiếc đã thắp sáng đảo Belitong. Là Lintang với sự am hiểu thiên phú về toán học và khoa học tự nhiên. Là Mahar với phức cảm trời sinh về nghệ thuật và âm nhạc… Mười đứa trẻ, mười hoàn cảnh, mười câu chuyện hội tụ bên nhau, trèo lên cây filicium sau mỗi cơn mưa để ngắm cầu vồng.

Cứ thế, mỗi ngày đến trường đều thật vui dù rằng trong ngôi trường thiếu thốn đủ thứ ấy, sau mỗi giờ học, giáo viên trầy trụa với những công việc mưu sinh, học sinh tất tả trong cái vòng xoáy cơm áo gạo tiền của gia đình, và cả cái nguy cơ đóng cửa trường treo lơ lửng trên đầu.

Học để làm người

“Chiến Binh Cầu Vồng” là một câu chuyện về tuổi thơ nhưng ẩn sau đó là câu chuyện về giá trị con người. Giữa một xã hội mà đồng tiền là yếu tố chi phối thì giáo dục không còn giữ được ý nghĩa nguyên bản nữa. Người ta không còn học để xây dựng nhân cách, không học vì niềm vui hay hiểu biết nữa, người ta học để thăng tiến, để kiếm tiền.

Và ngôi trường Muhammadiyah sụp đổ.

“Chúng tôi đã khuỵu xuống vì một kẻ thù vô hình, mạnh nhất, độc ác nhất, vô nhân tính nhất và khó chống lại nhất. Như một khối u ác tính nó gặm dần những học sinh, những thầy cô giáo, và ngay cả chính hệ thống giáo dục. Kẻ thù đó là chủ nghĩa thc dụng.”

Sau mười hai năm, cơm áo gạo tiền cản bước trí tuệ của Lintang, thiêu rụi hoài bão trở thành giáo viên của Ikal, khiến A Kiong quên rằng mình đã từng mơ trở thành thuyền trưởng và Sahara cũng không trở thành người đấu tranh cho nữ quyền.

Thế đấy, đó là cuộc sống. Cuộc sống biến Ikal trở thành anh nhân viên bưu điện quèn, biến Lintang thành người lái xe chở cát khắc khổ, biến Trapani thành kẻ dở sống dở chết trong bệnh viện tâm thần, biến A Kiong thành anh chủ tiệm tạp hoá…

Muhammadiyah. Tuổi thơ. Kỷ niệm. Mối tình đầu.

Ở đó, giữa nghèo khó, cô Mus, thầy Harfan đã dạy cho những đứa trẻ biết giá trị của giáo dục, say mê học tập và tận hưởng niềm vui cắp sách đến trường. Cũng ở đó, những chiến binh cầu vồng đã thấm nhuần tinh thần cho hết mình chứ không phải nhận hết sức mình. Và rồi sau này, họ cố gắng, nỗ lực để không còn những đứa trẻ thông minh như Lintang, như Mahar buộc phải quy hàng số phận chỉ vì nghèo.

“Đừng bỏ cuộc”

“Chiến Binh Cầu Vồng” khép lại với một hàng chữ được tô thật đậm.

Mọi công dân đều có quyền học hành
(Hiến pháp Nước Cộng hoà Indonesia, Điều 33)

Thật ngắn ngủi và đơn giản nhưng lại khó khăn vất vả biết bao nhiêu. Trên trang sách của “Chiến Binh Cầu Vồng” là không chỉ là một câu chuyện mà còn là một hiện thực, rất tàn nhẫn, rất phũ phàng của cuộc sống. Bên cạnh những người dân lao động nghèo khổ là một Điền Trang xa hoa, lộng lẫy. Bên cạnh ngôi trường Muhammadiyah xiêu vẹo sắp đổ sập là ngôi trường PN ưu tú dành cho những kẻ giỏi nhất và giàu có. Bên cạnh mười đứa học sinh rách rưới tơi tả của ngôi trường làng là những học sinh mặc đồng phục sơ mi xanh da trời in hoa của ngôi trường điểm.

Cái nghèo quanh quẩn và hiện hữu trên từng câu chữ càng làm cho ước mơ được học, được hiểu biết, được thoát nghèo của những đứa trẻ, những ông bố bà mẹ nơi tận đáy đảo Belitong trở nên đáng quý. Và rồi dù cuộc đời có quăng quật mỗi người thì niềm tin và ước mơ đã từng có ấy sẽ nâng đỡ họ… giống như Lintang đã nói: “Ít nhất thì mình cũng đã gilời hứa với cha, là mình sẽ không làm nghề đánh cá”. Cay đắng đấy nhưng vẫn có hy vọng cho tương lai./.

La Ngọc Sơn